فیبرو­آدنوما چیست ؟

فیبروآدنوم شایع­ترین توده­ی غیر­سرطانی در پستان است. این توده­ها باعث نگرانی شدید بیمار شده و معمولا باعث مراجعه سریع بیمار به مراکز درمانی می شود.

فیبروآدنوم یک توده­ی خوش­خیم پستان است و شانس سرطان پستان را بالاتر نمی­برد. سن شایع ایجاد فیبرو آدنوم در پستان زیر 30 سالگی است. اگرچه اکثر خانم­ها تنها یک توده­ی فیبرو­آدنوم دارند اما در 10 تا 15% افراد ممکن است بیش از یک توده در همان پستان یا در پستان مقابل وجود دارد.

علایم فیبروآدنوم چیست ؟

فیبروآدنوم شایع­ترین توده­ی توپر خوش­خیم پستان است (بر خلاف کیست­ها که با مایع پر شده­اند، درون این توده، سلول وجود دارد و در اصطلاح به آن solid mass گفته می شود.(

از مشخصات این توده­ها می توان موارد زیر را نام برد :

– توده­هایی با حدود مشخص، این مرز مشخص به دلیل کپسولی است که اطراف توده وجود دارد.

– قابلیت حرکت زیر دست

– شکل معمولا گرد

– قوام نرم یا لاستیکی

– بدون درد ( البته در عده ای از افراد این توده با درد یا حساسیت در لمس همراه است.)

سایز این توده ها اغلب کمتر از 2 سانتی متر است ولی می تواند اندازه های متفاوتی حتی بیش از 10 سانتی متر داشته باشد. در صورتی که سایز توده از 5 سانتی متر بیشتر باشد به آن    فیبروآدنوم غول آسا giant fibroadenoma گفته می­شود. در طول زمان ممکن است این توده­ها در سایز اولیه خود باقی بمانند و یا حتی کوچک­تر شوند. اما احتمال بزرگ­تر شدن سایز این توده­ها در طول زمان(به ویژه در دوران شیر دهی و بارداری) وجود دارد.

علت ایجاد فیبروآدنوم چیست ؟

پستان طبیعی از بافت­ها و سلول­های مختلفی تشکیل شده است :

◄سلول­های شیر ساز ( لوبول )

◄مجاری شیری( داکت­ها) که وظیفه­ی انتقال شیر از سلول­های شیر­ساز به نوک پستان (نیپل) را دارند.

◄بافت چربی که نقش محافظتی در شکل­دهی پستان را دارد.

توده­ی فیبروآدنوم در واقع از یک لبول شروع می­شود که داکت­ها و بافت چربی اطراف آن را می­گیرد و یک توده با حدود مشخص را ایجاد می­کند. این توده می­تواند نرم یا سفت باشد و اکثرا به راحتی مانند تیله در لمس حرکت می­کنند.

هنوز علت مشخصی برای فیبروآدنوم پیدا نشده است. اما این واقعیت که سن شایع این توده­های خوش­خیم در حدود 30 سالگی است، از طرفی بعد از یائسگی سایز آن­ها رو به کاهش می­گذارد، همه­ی این موارد به نفع نقش هورمون­های استروژن و پروژسترون در ایجاد این توده­ها می­باشد (دو هورمون جنسی اصلی که به طور طبیعی از تخمدان­های یک خانم ترشح می شود.)

روش های تشخیص فیبروآدنوم چیست ؟

به طور معمول بیماران با شکایت لمس توده در پستان به پزشک مراجعه می کنند. برای تشخیص ماهیت و نوع این توده اقدامات مختلفی انجام می شود :

▬ معاینه توسط پزشک: این معاینه شامل معاینه­ی پستان و زیر­بغل است. در معاینه، مشخصات ظاهری توده (مانند سایز، داشتن دیواره و حدود مشخص، شکل گرد، قوام لاستیکی و قابلیت تحرک آن زیر دست) و همچنین محل توده مشخص می­شود. گاهی برای حصول اطمینان بیشتر، پزشک لازم میداند از روش های تصویر برداری مناسب استفاده کند.

▬ سونوگرافی: این روش استفاده از امواج صوتی و خاصیت برگشت پذیری آن در برخورد با بافت­های مختلف است. در این روش تصویربرداری بیمار روی تخت دراز میکشد و پزشک متخصص رادیولوژی توسط یک دستگاه (پروب سونوگرافی) پستان و زیر بغل را معاینه می کند.

یکی از مهم ترین کاربرد های سونوگرافی افتراق توده­های توپر (یا سالید) از توده­هایی است که درون آن مایع جمع شده (کیست).

استفاده از سونوگرافی به ویژه در خانم­های جوان که پستان پر و متراکمی دارند (و به همین علت ماموگرافی برای ایشان دقت چندانی ندارد) برای تشخیص فیبروآدنوم کاربرد دارد.

▬ ماموگرافی: در ماموگرافی از اشعه­ی ایکس برای تصویر­برداری از پستان استفاده می شود. کاربرد این روش در خانم­های جوان با پستان­های پر و متراکم محدود است چرا که تصویر درستی از پستان حاصل نمی­شود. همان طور که گفته شد در این روش از اشعه برای تصویر برداری استفاده می شود اما لازم به ذکر است حجم و مقدار این اشعه بسیار اندک است و هیچ خطری برای فرد ندارد.

در ماموگرافی فیبروآدنوم به صورت یک توده­ی گرد با حاشیه­ی واضح که آن را از بافت پستان جدا کرده است دیده می شود.

چگونه می توان مطمئن بود که توده خوش خیم است ؟

در بعضی موارد بر اساس سن بیمار، سایز توده و مشخصات رادیولوژیک آن، جراح صلاح می داند که از ماهیت توده به صورت قطعی آگاه شود. برای این منظور لازم است نمونه برداری یا بیوپسی biopsy

انجام شود. این بیوپسی می تواند به صورت سرپایی و توسط سوزن نازک (FNA) و یا سوزن های درشت (CNB) و یا به صورت خارج کردن توده از پستان با تکنیک واکیوم و یا در اتاق عمل انجام می شود

نمونه­ی به دست آمده به آزمایشگاه پاتولوژی ارسال شده و توسط پزشک متخصص پاتولوژی زیر میکروسکوپ مورد بررسی قرار می­گیرد. به این ترتیب در مورد ماهیت توده اطمینان حاصل می شود.

درمان فیبروآدنوم چیست ؟

تا کنون راهی مطمئن و قطعی برای جلوگیری از بروز این نوع از توده­های خوش­خیم پستانی معرفی نشده است. در مواردی بر اساس سن بیمار، سایز توده، سرعت رشد توده و مشخصات رادیولوژیک آن لازم است توده از پستان خارج شود. البته تقریبا در تمام موارد لازم است حد اقل با یکی از روش های نمونه برداری از ماهیت آن اطمینان حاصل کرد. در این صورتی که جراحی انجام نشود و توده در پستان باقی ب­ماند، انجام معاینات دوره­ای مرتب توسط جراح متبحر در بیماری­های پستان، و نیز بررسی­های رادیولوژیک که معمولا سونوگرافی است ولی می تواند در مواردی ماموگرافی و یا حتی ام-آر-آی (MRI) باشد برای پیگیری این توده ها لازم است.

همانگونه که عنوان شد در مواردی پیشنهاد می­شود تا توده های فیبرو­آدنومی با جراحی از بدن بیمار خارج شود. این حالات شامل موارد زیر است:

  1. اگر سایز توده ها بیش از 3 سانتی متر باشد.
  2. اگر تعداد توده ها بیش از 5 عدد باشد.
  3. اگر سن بیمار بیش از 35 سال باشد.
  4. اگر بیمار در گروهی باشد که خطر ابتلا به سرطان پستان در او بالا باشد مانند کسانی که سابقه شخصی و یا خانوادگی سرطان سینه دارند.
  5. اگر برای بیمار مقدور نباشد تا به صورت دوره­ای و مرتب برای پیگیری تحت مراقبت باشد.
  6. اگر بیماری به علت نگرانی ترجیح دهد تا این توده­ها از بدن وی خارج شود.

7.همچنین در برخی از منابع پزشکی توصیه شده است که چنانچه بیمار قصد دارد تا باردار شود بهتر است این توده­ها پیش از بارداری جراحی شوند زیرا ممکن است در طی بارداری اندازه آن­ها تغییر کند و افتراق این که این افزایش اندازه مربوط به “تغییر ماهیت توده است” یا “اثر طبیعی تغییرات هورمونی در دوران بارداری” ممکن نباشد. این در حالی است که انجام جراحی در دروران بارداری با مشکلاتی روبروست.

فیبروآدنوم در یک نگاه:

کلیات:

▪ شایع­ترین توده­ی خوش­خیم پستان

▪ سن شایع در حدود 30 سالگی

علایم:

▪ توده­هایی با حدود مشخص، این مرز مشخص به دلیل کپسولی است که اطراف توده وجود دارد.

▪ قابلیت حرکت زیر دست

▪ شکل معمولا گرد

▪ قوام نرم یا لاستیکی

▪ بدون درد ( البته در عده ای از افراد این توده با درد یا حساسیت در لمس همراه است.)

علت: هنوز علت مشخصی برای آن پیدا نشده، احتمالا هورمون­های جنسی زنانه، استروژن و پروژسترون، در ایجاد آن نقش دارد.

روش­های تشخیصی:

– معاینه توسط جراح

– ماموگرافی در سن بالاتر از 35

– سونوگرافی

– نمونه ­برداری

مواردی که لازم است جراحی انجام شود:

– سایز توده ها بیش از 3 سانتی متر

– تعداد توده ها بیش از 5 عدد

– سن بیمار بیش از 35 سال

– بیماری که خطر ابتلا به سرطان پستان در او بالا باشد (مانند کسانی که سابقه شخصی و یا خانوادگی سرطان سینه دارند).

0 0 رای ها
امتیازدهی به مقاله
اشتراک در
اطلاع از
guest
0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها